Việt Nam Cộng Hoà là một Quốc Gia Nhân Bản và Dân Chủ, Đại Nghị Chế.

Việt Nam Cộng Hoà là một Quốc Gia

- Nân Bản và Dân Chủ,
- Đại Nghị Chế,
- Can thiệp vào kinh tế và xã hội,
- Tản Quyền,
- Phi tôn giáo,
- và Mở rộng ra Cộng Đồng Quốc Tế.

Đại Nghị Chế.

1 - Lý do.

a) Trong loạt bài tìm hiểu về phương thức tổ chức cơ chế Quốc Gia, chúng tôi đã có dịp học hỏi và đề cập đến
- ANH QUỐC VÀ ĐẠI NGHỊ CHẾ,
- PHÁP QUỐC VÀ BÁN TỔNG THỐNG CHẾ,
- TỔNG THỐNG CHẾ HOA KỲ
và kết thúc chu kỳ học hỏi đó bằng bài viết
- ĐẠI NGHỊ CHÊ BỀN VỮNG, HIẾN PHÁP 1949 CỘNG HOÀ LIÊN BANG ĐỨC.
Trong bài sau cùng được đề cập, qua những hiểu biết được học hỏi trước đó, chúng tôi đã có một vài nhân xét kết luận, trước khi tìm hiểu những đặc tính tổ chức Đại Nghị Chế của Cộng Hoà Liên Bang Đức, khiến cho cơ chế Quốc Gia Đức được bền vững và hoạt động hữu hiệu, có khả năng biến Đất Nước đổ nát sau Thế Chiến II thành cường quốc nhứt nhì Âu Châu và là một Quốc Gia Nhân Bản không có gì phải hổ thẹn so với các Quốc Gia Nhân Bản và Dân Chủ trên thế giới.
Và đây là câu kết luận ở một đoạn trong bài học vừa kể:
- " Đối với nền Tổng Thống Chế ở ViệtNam Cộng Hoà, ai trong chúng ta cũng biết, chúng tôi xin được khỏi dong dài lập lại. Cuộc đời của Vị Tổng Thống đầu tiên Ngô Đình Diệm bị kết thúc trong máu năm 1963 và từ đó tình trạng bất ổn kéo dài trên Đất Nước với đảo chánh, chỉnh lý, truất phế, phe phái, tranh giành qua hình thức Ủy Ban Lãnh Đạo Quốc Gia, Ủy Ban Hành Pháp Trung Ương, Ủy Ban Chỉnh Lý ...cùng với các chức vị Tổng Thống, Phó Tổng Thống, Thủ Tướng, Phó Thủ Tướng vân vân và vân vân...cho đến ngày Cộng Sản chiếm trọn Miền Nam.

- " Tổng Thống Chế
* không thành công ở Châu Mỹ La Tinh,
* không thành công ở Phi Châu,
* không thành công ở Á Châu và Việt Nam.
Nói đến " không thành công " của một thể chế chính trị là nói đến Đất Nước bất ổn, nghèo đói, ngu dốt, đảo chánh, cách mạng, cướp chính quyền đẩm máu và chết chóc.
Tất cả những điều đó không có nghĩa là Tổng Thống Chế Hoa Kỳ là một thể chế không có giá trị. Bởi lẽ người Mỹ đã và đang thành công trên 200 năm nay trong việc ổn định và kiến thiết Đất Nước Dân Chủ của họ.
Việc không thành công của của Quốc Gia " chậm tiến " ( Châu Mỹ La Tinh, Phi Châu, Á Châu và Việt Nam) trong việc áp dụng Tổng Thống Chế là do những " yếu tố môi sinh địa phương" ( trình độ tổ chức xã hội và mức sống thấp kém, nạn mù chữ lan tràn, phương thức tổ chức sơ đẳng và yếu kém của các chính đảng, thái độ bảo thủ kéo dài trên mấy mươi năm của hàng giáo phẩm...là những " yếu tố môi sinh địa phương", thuận lợi, giúp tăng cường cho cá nhân Tổng Thống những đặc tính trổi vượt, gán cho quyền lực của Tồng Thống ưu tiên và vượt lên trên các cơ chế khác, đảng của Tổng Thống là đảng ưu việt có một không hai.
Thêm vào đó, quân đội cũng góp phần vào việc " thượng đẳng hoá" ( sublimer) vai trò và quyền lực của Tổng Thống...Với địa vị được " thượng đẳng hoá" như vậy, Tổng Thống cũng như Chính Quyền và đảng của ông không có khuynh hướng trở nên độc tài, độc tôn và tự tôn là chuyện lạ !).
Qua những gì vừa đề cập, ai có thể bảo rằng chúng ta có thể áp dụng một lần nữa Tổng Thống Chế cho Việt Nam, bởi lẽ chúng ta đã có những giải pháp thoả đáng đối với các " yếu tố môi sinh địa phương" vừa kề?

Đó là lý do tại sao chúng tôi nghĩ rằng Đại Nghị Chế ( Parlamentarisme) là phương thức tổ chức cơ chế Quốc Gia thích hợp hơn cho Việt Nam, một Quốc Gia còn đang " trên đà phát triển" , để tránh những đại hoạ đã xảy ra trong quá khứ.

b) Một lý do khác khiến chúng tôi không cảm hứng lựa chọn Tổng Thống Chế cho Việt Nam, vì học được bài học của các Quốc Gia Tây Âu.

Nói một cách tổng quát, hầu hết các Quốc Gia Tây Âu là những Quốc Gia Đại Nghị Chế, kể cả những Quốc Gia Quân Chủ Lập Hiến và cả thể chế Pháp Quốc mà chúng ta tạm gọi là " Bán Tổng Thống Chế" ( Semiprésidentialisme), cả Tổng Thống lẫn Thủ Tướng đều có quyền Hành Pháp. Bỏi lẽ trên thực tế, thể chế của Pháp Quốc chỉ là thể chế " Đại Nghị Chế Hợp Lý " ( Parlementarisme Raisonalisé), nguyên ngữ được Tổng Thống Charles De Gaule dùng năm 1958, khi Hiến Pháp hiện hành của Pháp Quốc được ban hành.
Các Quốc Gia Tây Âu đều là những Quốc Gia Đại Nghị Chế,
- sau những kinh nghiệm độc tài hãi hùng của các chế độ Quân Chủ, nhứt là của Pháp quốc mà dân chúng Pháp phải biến đổi thành nền Cộng Hoà Dân Chủ bằng Cách Mạng 1789 bằng đập đổ và máy chém của nhóm Jacobins,
- sau các chế độ độc tài của Hitler và Mussolini mà dân Đức, Ý, Do Thái và cả Âu Châu phải trả giá bằng mấy chục triệu người chết trong các lò sát sinh và mồ chôn tập thể.
Người dân Tây Âu hiện nay đang đêm được ngủ yên giấc, vì họ giao cho Quốc Hội, cơ quan do chính họ tuyển chọn, quyền định hướng và kiểm soát giới đương quyền hành xử quyền lực Quốc Gia. Bởi lẽ trong cuộc sống Nhân Bản và Dân Chủ, bộ mặt mọi rợ, coi người như súc vật của Hitler và Mussolini, bộ mặt tráo trở độc tài, lường gạt, che giấu của " Đảng và Nhà Nước ", lúc nào cũng có thể lăm le trở lại, dưới nhiểu chiếc áo khoát khác nhau.

Chúng ta đặt sự sống còn và tương lai của Đất Nước và an ninh của chúng ta vào Quốc Hội, những người được chúng ta tin tưởng và đồng thuận tuyển chọn.
Hãy chọn thể chế Đại Nghị Chế cho Việt Nam !


2 - Đặc tính.

Đặc tính Đại nghị Chế được Hiến Pháp 1947 Ý Quốc tuyên bố:
- " Chính Quyền phải được sự tín nhiệm của cả hai Viện Quốc Hội" ( Điều 94, đoạn 1 Hiến Pháp 1947 Ý Quốc).
Điều đó có nghĩa là ở Ý, chỉ cần một Viện Quốc Hội bất tín nhiệm,Chính Quyền không thể hành xử quyền được Quốc Gia giao phó.
Và các đoạn kế tiếp của cùng một điều khoản, cũng như các điều khoản kế tiếp, thiết định các phương thức và điều kiện để Lưỡng Viện Quốc Hội đồng thuận
- chấp nhận tín nhiệm cho Chính Quyền để có thể hành xử quyền lực Quốc Gia, lúc Chính quyền mới được thành lập,
- cũng như thu hồi tín nhiệm, bắt buộc giới hành quyền phải từ chức, nếu họ không đi đúng chính hướng mà họ đã cam kết lúc tuyên thệ,
- nếu các chương trinh hoạt động của Chính Quyền không hữu hiệu ( đạt được kết quả đúng định kỳ) và thiếu hiệu năng ( phung phí tài nguyên Quốc Gia, để đạt được kết quả, mà chỉ cần xử dụng tài nguyên ít hơn) và thiên vị.
Cũng vậy, Hiến Pháp 1949 Cộng Hoà Liên Bang Đức xác định:
- " Thủ Tướng Liên Bang và các Bộ Trưởng Liên Bang tuyên thệ, như điều 56 Hiến Pháp tiền định, trước Hạ Viện Liên Bang ( Bundestag), trong lúc nhận lãnh thi hành chức vụ" ( Điều 64, đoạn 2 Hiến Pháp 1949 Cộng Hoà Liên Bang Đức).
Như vậy " phải được sự tín nhiệm của cả hai Viện Quốc Hội " hay " phải tuyên thệ trước Hạ Viện Liên Bang" nói lên mối tương quan tín nhiệm giữa Chính Quyền và Quốc Hội.
* Trong mối tín nhiệm đó, Chính Quyền phải trả lời trước Quốc Hội trách nhiệm chính trị của mình về cách hành xử đối với nhiệm vụ được giao phó:
- " Thủ Tướng Chính Phủ và các Bộ Trưởng, trước khi đảm trách phận vụ, phải tuyên thệ trong tay Tổng Thống Cộng Hoà" ( Điều 93, Hiến Pháp 1947 Ý Quốc).
- " Thủ Tướng hướng dẫn đường lối chính trị chung của Chính Quyền và chịu trách nhiệm về đường lối đó. Bảo đảm tính cách hợp nhứt đường lối chính trị, hành chánh, bằng cách phát huy và phối hợp hoạt động của các Bộ Trưởng".
- " Các Bộ Trưởng chịu trách nhiệm tập thể về các hành động của Hội Đồng Nội Các và riêng rẻ về các hoạt động phận Bộ của mình" ( Điều 95, đoạn 1 và 2 , id.).

Qua những điều vừa kể, chúng ta thấy được phận sự hướng dẫn đường lối chính trị chung, trong Nội Các Chế, được giao phó cho Thủ Tướng Chính Phủ ( điều 95, đoạn 1, di.), với phận vụ giữ vững tính cách hợp nhứt đường lối chính trị và hành chánh, phát huy và phối hợp hoạt động của các Bộ Trưởng.
Hiến Pháp Ý Quốc, cũng như Hiến Pháp của các Quốc Gia Đại Nghị Chế Tây Âu không giao quyền định hướng đường lối chính trị Quốc Gia cho Tổng Thống Cộng Hoà. Điều đó có nghĩa là phận vụ vừa kể, Hiến Pháp đặt trọng tâm của phận vụ vào Quốc Hội.
( cfr. - QUỐC HỘI LÀ GÌ?
- QUỐC HỘI ĐỊNH HƯỚNG ĐƯỜNG LỐI CHÍNH TRỊ QUỐC GIA).
Và Quốc Hội được thành lập, cấu trúc bằng thành phần các chính đảng.
Đó là những gì Hiến Pháp đã tiền liệu và đặt trọng trách:
- " Mọi công dân đều có quyền tự do gia nhập chính đảng, để cùng nhau cộng tác theo phương thức dân chủ, thiết định đường lối chính trị Quốc Gia" ( Điều 49, Hiến Pháp 1947 Ý Quốc).

Tuy nhiên vị Tổng Thống trong Đại Nghị Chế, không phải là một hình nộm, " ngồi chơi xơi nước ", bởi lẽ ông cũng ảnh hưởng đến chính hướng Quốc Gia bằng việc hành xử quyền hạn của mình trong việc phát động, hảm thắng và kiểm soát làm cho ông trở thành nhân vật quan trọng trong Hiến Pháp, như là một cơ chế " đứng giữa, đứng trên và không thiên vị ":(Cfr. TỔNG THỐNG TRONG ĐẠI NGHỊ CHẾ):
- " Tổng Thống Cộng Hoà là Vị Nguyên Thủ Quốc Gia và biểu thị sự đoàn kết của Đất Nước".
- " Tổng Thống có thể gởi sứ điệp đến Quốc Hội và xác định thời điểm lần họp đầu tiên".
- " Cho phép đệ trình đến Quốc Hội các dự án luật do sáng kiến của Chính Quyền.
- " Công bố các đạo luật, các quyết nghị và quy chế có giá trị pháp lý".
- " Công bố trưng cầu dân ý trong các trường hợp được Hiến Pháp quy định"... ( Điều 87, id.).

Qua những gì vừa biết được, chúng ta thấy Đại Nghị Chế của Ý Quốc là một định thế quân bình, bởi lẽ giữa các cơ quan liên hệ đến việc thiết định đường lối chính trị Quốc Gia, không có cơ quan nào đưọc quyền thượng đẳng hơn cơ qua khác. Mỗi cơ quan trong lãnh vực của mình, Tổng Thống, Quốc Hội, Chính Quyền, cả đến chính đảng mà người dân tạo thành và phát biểu ý kiến của mình trong chính đảng.
Không ai tự cho mình là " Đội ngủ tiền phong của giới công nhân...và của cả dân tộc, lãnh đạo..." cả Chính Quyền, xã hội và Đất Nước như " Đảng và Nhà Nước mình" ( Điều 4 Hiến Pháp CSVN 1992).

Mỗi cơ quan và tổ chức hành xử trong giới hạn của mình và đồng đẳng với các cơ quan khác, " để cùng nhau hợp tác theo nguyên tắc dân chủ, thiết định đường lối chính trị Quốc Gia" ( Điều 49, id.) ( Biscaretti di Ruffìa, Introduzione al Diritto costituzionale Comparato, VI ed., Giuffré, Milano 1988, 299-318).

Đặc tính trung tâm điểm của Quốc Hội.

Đặc tính Quốc Hội là trung tâm điểm điều khiển chính hướng Quốc Gia được chính Viện Bảo Hiến Ý xác nhận là
- " Quốc Hội ở vị tri trung tâm điểm của hệ thống quyền lực Quốc Gia" ( Corte Cost., sent. n. 154 del 1985).
Quốc Hội tham dự tích cực vào việc định hướng và lãnh đạo, điều hành đường lối chính trị Qưốc Gia, qua một chuổi các quyền hạn được Hiến Pháp giao cho Quốc Hội:
- Quốc Hội chỉ đồng thuận chấp nhận cho Chính Quyền hoạt động, lúc Chính Quyền mới được thành lập, ngay trong buổi tuyên thệ, nếu đường lối chính trị của Chính Quyền là đường lối hợp hiến, Nhân Bản và Dân Chủ, đáp ứng lại nhu cầu, ước vọng và lý tưởng của dân chúng, mà Quốc Hội là tiếng nói thay cho dân chúng ( Điều 93, Hiến Pháp 1947 Ý Quốc)
- Quốc Hội " chuẩn y hay bác bỏ" các đạo luật kế tiếp, là những phương thức " định hướng, phát huy, cắt tỉa, hảm thắng, loại trừ" mọi cách suy tư và tác động quá lố của Chính Quyền, chấp thuận ngân sách hàng năm cần thiết và các tổ chức để đạt được mục đích ( Điều 70-81, id.).
- Quốc Hội có quyền thành lập ủy ban kiểm soát, điều tra, tố giác và truất phế Chính Quyền, nếu Chính Quyền không đi đúng đường lối chính trị Quốc Gia hiến định, được Quốc Hội đồng thuận tín nhiệm khi nhậm chức, hành xử hữu hiệu, hiệu năng và không thiên vị ( Điều 82; 93; 97, đoạn 1, id.).
- Và trong một Quốc Gia được tổ chức theo phương thức tản quyền,
* từ trung ương đến địa phương ( Vùng, Tỉnh, Xã Ấp),
* cũng như từ trung ương đến nhiều lãnh vực ( chính đảng, công đoàn lao động, nghề nghiệp, các tổ chức xã hội trung gian),
Quốc Hội là trung tâm đại diện cho mọi từng lớp để hội tựu, đúc kết các ước vọng của mọi từng lớp Cộng Đồng Quốc Gia và chọn lựa, cũng như xếp đặt theo thứ tự ưu tiên phải thực hiện.

Như vậy, Quốc Hội trong Đại nghị Chế không phải chỉ là cơ quan của tổ chức công quyền, mà còn là cơ quan dân cử đại diện của dân chúng, là đầu nảo của Cộng Đồng Quốc Gia để suy tư, tổng hợp và lựa chọn ( D'Onofrio, La Centralità del Parlamento e le " tre letture" della Costituzione, in Studi parlamentari e di Pol. Cost, 1977, 1s).

Như vậy, vai trò trung tâm điểm của Quốc Hội có nghĩa là
- các vị đại diện dân cử được dành cho quyền lựa chọn đường lối chính trị Quốc Gia, theo tinh thần Nhân Bản và Dân Chủ hiến định, để áp dụng vào cuộc sống thực tế của Đất Nước..
- các vị đại diện dân cử được dành cho quyền kiểm soát các hoạt động của Chính Quyền, của nền hành chánh và các cơ quan liên hệ để thực thi nhằm đạt được mục đích, một cách hữu hiệu và hiệu năng, theo chương trình đã được hoạch định ( Điều 82, Hiến Pháp 1947 Ý Quôc).

Hiểu như vậy, Quốc Hội trong Đại Nghị Chế là cơ quan được giao cho trọng trách
- định hướng đường lối chính trị Quốc Gia,
- kiểm soát chương trình và các hoạt động để thực hiện thực sự
- và trung gian điều giải các nhu cầu, ước vọng và lý tưởng khác nhau.
Như vậy chấp nhận và hướng dẫn đường lối chính trị Quốc Gia, kiểm soát các hoạt động thực hiện của Chính Quyền và trung gian điều giải các nguyện vọng khác nhau, tìm được nơi Quốc Hội của Đại Nghị Chế là nơi để diển tả ra, tổng hợp, đúc kết và trở thành hiệu lực thực định để áp dụng.
Quốc Hội là tiếng nói của dân chúng trong Cộng Đồng Quốc Gia là vậy.
Nói cách khác, Quốc Hội là cơ quan dân cử, hướng dẫn và kiểm soát cơ chế Quốc Gia chu toàn bổn phận được Hiến Pháp ùy thác và quy trách:
- " Bổn phận của Nền Cộng Hoà là dẽp bỏ đi những chướng ngại vật về phương diện kinh tế và xã hội, là những chướng ngại, trong khi thật sự giới hạn tự do và bình đẳng của người dân, không cho phép mỗi các nhân triển nở hoàn hảo con người của mình và tham dự một cách thiết thực vào tổ chức chính trị, kinh tế và xã hội của Xứ Sở" ( Điều 3, đoạn 2 Hiến Pháp 1947 Ý Quốc).

Quốc Hội là cơ quan dân cử, hướng dẫn và kiểm soát cơ chế Quốc Gia tạo điểu kiện thuận lợi để
- " mỗi cá nhân triển nở hoàn hảo con người của mình"
- " và tham gia một cách thiết thực vào tổ chức chính trị, kinh tế và xã hội của Xứ Sở"

Trong Đại Nghị Chế, Quốc Hội là cơ quan dân cử, có khả năng hướng dẫn và kiểm soát cơ chế Quốc Gia để

" Thăng Tiến con người và Thăng Tiến xã hội ".