Tham Khảo >> Sống Đạo

PrintPrint This TopicEmail To Friend
III-C14 - ĐỪNG SỢ, TỪ NAY ANH SẼ LÀ NGƯỜI THU PHỤC NGƯỜI TA
NGUYỄN HỌC TẬP.
SUY NIỆM PHÚC ÂM ( III C 14); ( 07.02.2010 ), ( Lc 5, 1-11) CHÚA NHẬT V PHỤNG VỤ THƯỜNG NIÊN, NĂM C


Sau bài giảng được sắp xếp có hệ thống để mạc khải căn tính của mình trong hội đường ở Nazareth ( Lc 4, 14-30) và một ngày sinh hoạt tiếp xúc và làm phép lạ chữa người bại liệt ở Capharnaum ( Lc 4, 31-44), được ghi lại cho chúng ta biết về các nét chính sứ mạng của Chúa Giêsu, Phúc Âm Thánh Luca mở ra một giai đoạn mới ( Lc 5, 9-50):
- một đàng Chúa Giêsu tiếp tục sứ mạng rao giảng của Người, đi khắp miền Palestina, tiếp xúc với nhiều hoàn cảnh cá nhân khác biệt nhau và loan báo cho mọi người về tin mừng Nước Thiên Chúa.
- đàng khác các người đối thoại với Người cũng tỏ ra phản ứng của họ đối với lời nói và hành động của Người.

Phần thứ nhứt của đoạn Phúc Âm hôm nay đề cập đến cuộc đánh cá lạ lùng và đến việc kêu gọi các môn đệ đầu tiên.
- " Giảng xong, người nói với ông Simon: " Chèo ra chỗ sâu mà thả lưới bắt cá"..." Thưa Thầy, chúng tôi đã vất vả suốt đêm mà không bắt được gì hết. Nhưng vâng lời thầy, tôi sẽ thả lưới. Họ đã làm như vậy, và bắt được rất nhiều cá, đến nỗi hầu như rách lưới...thấy mẻ cá vừa bắt được, ông Simon và tất cả những người có mặt ở đó đều kinh ngạc. Cả hai người con ông Zebedeo, là ông Giacobe và Gioan, bạn chài với ông Simon, cũng kinh ngạc như vậy.Bấy giờ Chúa Giêsu bảo ông Simon: " Đừng sợ, từ nay anh sẽ là người thu phục người ta. Như vậy các ông đưa thuyền vào bờ, rồi bỏ hết mọi sự mà theo Người " ( Lc 5, 4-11).

Điều làm cho chúng ta chú ý là phần Phúc Âm Thánh Luca vừa kể cũng tương tợ như những gì kết thúc Phúc Âm Thánh Gioan: có lẽ cả hai bản văn đều xuất xứ từ một kinh nghiệm lịch sử duy nhứt, đề cập đến buổi lưới cá lạ lùng nhờ Chúa Giêsu can thiệp và một điều chú ý đặc biệt về sứ mạng của Phêrô.
Tuy vậy cả hai bản văn liên hệ được khai triển khác nhau trong Phúc Âm Thánh Luca và Thánh Gioan, được hai tác giả đặt trong bối cảnh khác nhau và được phụ túc thêm bằng những chi tiết cá biệt tùy theo truyền thống khác nhau.

1 - Cách thức khác nhau giữa hai ơn gọi.

Các bài đọc hôm nay, Chúa Nhật V Phụng Vụ Thưòng Niên, nói cho chúng ta biết hai trường hợp được Chúa gọi để thực hiện sứ mạng của Người, đó là
- trưòng hợp ơn gọi của Isaia ( Is 6, 1-2a.3-8), bài đọc I ,
- và trường hợp của Phêrô trong Phúc Âm,
khiến cho chúng ta có một cái nhin đối chiếu, để làm sáng tỏ các kinh nghiệm liên quan đến lương tâm và kinh nghiệm con người trước ơn gọi của Chúa.
Trong khi tiên tri Isaia được Chúa gọi trong bối cảnh thiên thánh phụng vụ trong đền thờ ( Is 6, 1-2a), thì Phêrô được Chúa gọi trong cuộc sống trần thế thường ngày của nghề nghiệp đánh cá của ngài.

Trong biến cố ơn gọi của Phêrô, vai trò chính yếu Lời Chúa được làm nổi bậc, được đề cập đến trong bối cảnh Chúa Giêsu đang giảng dạy đoàn lủ dân chúng, như một Đấng cao cả quyền thế đối với đoàn lủ dân chúng đang bao vây quanh Người để lắng nghe:
- " Một hôm Chúa Giêsu đang đứng ở bờ hồ Genezareth, dân chúng chen lấn nhau đến gần Người để nghe Lời Chúa...Chúa Giêsu xuống một chiếc thuyền, thuyền đó của ông Simon và Người bảo ông chèo thuyền ra xa bờ một chút. Rồi Người ngồi xuống và từ trên thuyền, Người giảng dạy đám đông " ( Lc 5, 1-3).

Dân chúng vây quanh Chúa Giêsu, chen lấn nhau để được nghe Lời Chúa, là hình ảnh của Đấng Cứu Thế dạy dỗ dân, được Thánh Luca diễn tả lại, liên tưởng đến hình ảnh và phận vụ Giáo Hội rao giảng Phúc Âm, hình ảnh rất được Thánh Luca đặc tâm chú ý.
Bởi đó, trong biến cố vừa kể trên bờ biển hồ Genezareth, Thánh Luca cho biết Chúa Giêsu dùng Lời Chúa để giảng dạy cho dân chúng, " dân chúng chen lấn nhau đến gần Người để nghe Lời Chúa ", đặc tính cá biệt của Phúc Âm Thánh Luca so với các Phúc Âm khác.
Và hiểu như vậy, chúng ta hiểu được lời giảng dạy các Tông Đồ và của Giáo Hội trong tương lai không có gì khác hơn là tiếp tục giảng dạy cho chúng ta Lời Chúa, mà Chúa Chúa Giêsu đã bắt đầu từ những giây phút đầu tiên của cuộc đời công cộng của Người.

Một đặc tính khác của đoạn Phúc Âm Thánh Luca cho chúng ta thấy được đặc tính cao cả uy quyền của Chúa Giêsu, Người là Chúa ( Kyrios ), qua thái độ Người đứng giữa dân chúng mà giảng dạy:
- " Một hôm, Chúa Giêsu đang đứng ở bờ hồ Genezareth, dân chúng chen lấn nhau đến gần Người để nghe Lời Chúa " ( Lc 5, 1).
Một hình ảnh khác cũng được Thánh Luca dùng để nói lên địa vị cao cả uy quyền của Chúa Giêsu, khi Người xuống thuyền, đi ra xa một khoản để giữ được khoản cách cần thiết giữa Người và dân chúng, như là cử chỉ phải có, cử chỉ của các đấng bậc vua chúa cao cả đối với thứ dân:
- " Chúa Giêsu xuống một chiếc thuyền, thuyền đó của ông Phêrô, và người xin ông chèo thuyền ra xa bờ một chút. Rồi Người ngồi xuống, và từ trên thuyền, Người giảng dạy đám đông" ( Lc 5, 3).

Kế đến cũng có Phêrô cùng với các môn đệ khác ( Lc 5, 2 ), là những vị phải loan truyền Lời Chúa khắp nơi, có cả lời hứa bảo chứng của Chúa Giêsu cho các vị:
- " Từ nay anh sẽ là người thu phục người ta " ( Lc 5, 10).
Và để tỏ ra đáp ứng lời kêu gọi đó của Chúa Giêsu, cử chỉ của các môn đệ cho thấy hiệu năng của Lời Chúa đối với mình:
- " ..., rồi họ bỏ hết mọi sự mà theo Người " ( Lc 5, 11).

2 - Cuộc tiếp xúc thân cận đầu tiên giữa Chúa Giêsu và Phêrô.

Chúng ta đã quen biết được Phêrô rồi, trong ngày Chúa Giêsu ở Capharnaum, Người đã theo Phêrô vào nhà và chữa cho bà mẹ vợ Phêrô khỏi cơn sốt ( Lc 4, 38-39).
Về người môn đệ đó, giờ đây được Phúc Âm Thánh Luca cho biết thêm chi tiếc, là chủ nhân của một chiếc thuyền đánh cá, là chi tiếc báo trước cho tư tưởng quan trọng liên quan đến vai trò quan trọng của Phêrô sau nầy trong Giáo Hội được Chúa Giêsu ủy thác cho. Đó là địa vị được xác nhận khi Chúa Giêsu tuyển chọn Mười Hai Tông Đồ giữa các môn đệ Người:
-" Đến sáng Nguời kêu gọi các môn đệ lại, chọn lấy mười hai người và gọi là Tông Đồ. Đó là ông Simon mà Người gọi là Phêrô, rồi đến ông Andrea, anh của ông. Sau đó là các ông Giacobe, Gioan, Philippe, Bartolomeo..." ( Lc 6, 13-1 4).
Hôm nay thì Chúa Giêsu chỉ hỏi Phêrô về chiếc thuyền của ông, dùng như một bệ cao, tách khỏi đám đông, để có thể dùng làm nơi giảng dạy họ:
- " Chúa Giêsu xuống một chiếc thuyền, thuyền đó của ông Simon, và Người xin ông chèo thuyền xa ra bờ một chút. Rồi Người ngồi xuống, và từ trên thuyền Người giảng dạy đám đông " ( Lc 5, 3 ).

Cuộc tiếp xúc giữa Chúa Giêsu và Phêrô càng lúc càng trở nên thân thiện hơn, bởi đó, sau khi giảng dạy cho dân chúng, Người bảo Phêrô và đoàn thủy thủ của ngài ra khơi và bủa lưới, để giúp các ông có một buổi đánh cá thành công, sau một đêm lao lực, thất bại:
- " Giảng xong, Người bảo ông Phêrô: " Chèo ra chỗ nước sâu mà thả lưới bắt cá. Ông Simon đáp: " Thưa Thầy chúng tôi đã vất vả suốt đêm, mà không bắt được gì cả " ( Lc 5, 4-5).

Câu trả lời của Phêrô có lẽ không phải chỉ là thái độ tiêu cực nghi ngờ đối với một mệnh lệnh, mà theo lý trí của con người là mệnh lệnh không có lý chứng, đúng hơn là câu trả lời khiêm nhường nói lên giới hạn bất lực, tiêu cực của con người:
- " Thưa Thầy, chúng tôi đã vất va suốt đêm, mà không bắt được gì cả ".
Tuy vậy, Phêrô cũng tỏ ra mình sẵn sàng vâng lời, điều đó có thể hiểu được qua những gì mà Phêrô được chứng kiến trước đó dưới quyền năng của Chúa Giêsu:
- Phêrô đã biết được Chúa Giêsu qua lời giảng dạy trong hội đường và việc Người băng qua an toàn giữa đám đông muốn xô Người xuống vực ( Lc 4, 14-30).
- Phêrô đã được chứng kiến phép lạ Chúa Giêsu chữa lành người bị qủy ám ( Lc 4, 33-37).
- Phêrô đã chứng kiến phép lạ Chúa Giêsu chữa cơn sốt cho bà mẹ vợ mình ( Lc 4, 38).
- Và Phêrô đã chứng kiến các phép lạ chữa nhiều người bị đau yếu ( Lc 4, 40-41).
Hiểu được như vậy, giờ đây chúng ta thấy cử chỉ vâng lệnh của Phêrô là thái độ của kẻ tin cậy hoàn toàn vào Chúa Giêsu, là thái độ thiết yếu của đức tin:
- " Nhưng vâng lời Thầy, con sẽ thả lưới " ( Lc 5, 5b).

Như trong các phép lạ, ban ơn khác của Chúa Giêsu ( hoá nước thành rượu, hoá bánh và cá ra nhiều), Thánh Luca không diễn tả đến chi tiếc tiến trình của các phép lạ, cho bằng nhấn mạnh đến các kết quả không ai ngờ trước được:
- " Họ đã làm như vậy và bắt được rất nhiều cá, đến nỗi hầu như rách cả lưới. Họ làm hiệu cho các bạn chài trên chiến thuyền kia đến giúp.Những người nầy tới, và họ đã đổ lên được hai thuyền đầy cá, đến gần chìm " ( Lc 5, 6-7).
Trước bao nhiêu ân huệ nhận được, Phêrô phản ứng bằng một lời tuyên bố thân phận bất xứng của mình, gần giống như thái độ kinh hoàng của người có miệng lưỡi dơ bẫn, bất xứng trong sách tiên tri Isaia:
- " Thấy vậy, ông Simon Phêrô sấp mặt dưới chân Chúa Giêsu và nói: " Lạy Chúa, xin tránh xa con, vì con là kẻ tội lỗi " ( Lc 5, 8).
- " Bấy giờ tôi thố lên: " Khốn thân tôi, tôi chết mất ! Vì tôi là một người môi miệng ô uế, tôi ở giữa một đàn dân môi miệnh ô uế, thế mà mắt tôi đã thây Đức Vua là Chúa các đạo binh ! " ( Is 6, 4- 5 ).

Tâm trạng vừa kể của Phêrô cũng như của Isaia không những đươc thố lộ ra, nói lên thân phận thấp hèn, bất xứng của mình trước mặt Chúa, mà còn chứng tỏ lòng biết ơn khôn tả của mình về các ơn Chúa ban cho.
Như Isaia, Phêrô tỏ ra một động tác đầy ý nghĩa tôn kính tôn giáo, sấp mình xuống trước địa vị cao cả và uy quyền toàn năng của Chúa Giêsu, nhận biết người là Chúa ( Kýrios), đồng thời nhận thức được mình là kẻ bất xứng đối diện với Chúa:
- " Lạy Chúa xin lánh xa con, vì con là kẻ tội lỗi " 8 Lc 5, 8).

3 - Chúa Giêsu nói như là một Đấng từ trời xuống.

Người phán với Phêrô như là một Đấng uy quyền từ trời xuống, và nói như là tiếng phán của Thiên Chúa:
- " Đừng sợ " ( Lc 5, 10b).
Tiếng nói đó cũng là tiếng nói của thiên sứ phán bảo ông Zaccaria:
- " Này ông Zaccaria, đừng sợ, vì Thiên Chúa đã nhận lời ông cầu xin: bà Elisabeth, vợ ông, sẽ sinh cho ông một con trai, và ông pải đặt tên cho con là Gioan " ( Lc 1, 13).
Đó cũng là tiếng nói thiên sứ trấn an Mẹ Maria:
- " Thưa bà Maria, xin đừng sợ, vì bà đẹp lòng Thiên Chúa " ( Lc 1, 30).
Và đó cũng là tiếng thiên sứ phán với các mục đồng:
- " Nhưng sứ thần bảo họ: " Anh em đừng sợ. Nầy tôi báo cho anh em một tin mừng trọng đại, cũng là tin mừng cho toàn dân: " Hôm nay một Đấng Cứu Độ đã sinh ra cho anh em trong thành vua David, Người là Đấng Ki Tô Đức Chúa " ( Lc 2, 10-11).
Đoạn Phúc Âm Thánh Luca khác với các Phúc Âm Nhất Lãm khác, bởi lẽ cuộc đối thoại giữa Chúa Giêsu và Phêrô không được nối tiếp bằng lời mời gọi hãy theo Người, mà là được nối tiếp bằng một lời hứa, có mãnh lực hơn bao nhiêu mệnh lệnh khác:
- " Đừng sợ, từ nay anh sẽ là người thu phục người ta " ( Lc 5, 10).
Ý nghĩa lời hứa đó cũng được lập lại trong Buổi Tiệc Ly, như là " người thu phục người ta ", bằng một trợ lực và một lời hứa:
- " Simon, Simon, kìa Satan đã xin được sàng anh như người ta sàng gạo. Nhưng Thầy đã cầu nguyện cho anh, để anh khỏi mất lòng tin. Phần anh, một khi đã trở lại, hãy làm cho anh em của anh nên vững mạnh " ( Lc 22, 31-32).

Đoạn Phúc Âm hôm nay tiên báo cho chúng ta thấy những diễn biến tương lai sẽ được khai triển và chúng ta có thể đúc kết như sau: ý muốn trước Phục Sinh của Chúa Giêsu là thiết lập địa vị tối thượng của Phêrô và sứ mạng tông dồ của ngài sẽ Chúa Phục Sinh được xác nhận trong khoản thời gian sau Phục Sinh.
Biến cố buổi lưới cá sung mãn lạ lùng giúp cho Phêrô và các đồng bạn đồng nghiệp của ngài chuyển hoá động tác chuyên nghiệp của mình thành một đồ án khác, đó là động tác phục vụ tông đồ và đồng thời cũng giúp các ông có được một quyết định can đảm theo Chúa Giêsu, làm khúc quanh biến đổi cuộc sống mình:
- " Như vậy các ông đưa thuyền vào bờ, rồi bỏ hết mọi sự mà theo Người " ( Lc 5, 11).
Cũng vậy trong đoạn Phúc Âm, Thánh Luca kể lại cho chúng ta tên họ của những người " bỏ hết mọi sự mà theo Người hôm đó " :
- " Quả vậy, thấy mẻ cá vừa bắt được, ông Simon và tất cả những người có mặt ở đó với ông đều kinh ngạc. Cả hai người con ông Zebedeo, là ông Giacobe và Gioan , bạn chài với ông Simon, cũng kinh ngạc như vậy " ( Lc 5, 9-10).

Ý nghĩa liệt kê ra chính xác danh tánh như vừa kể, Thánh Luca có ý nói cho chúng ta biết ơn kêu gọi theo Chúa Giêsu không bao giờ là kêu gọi một cách tổng quát, mà là nhằm vào những người xác định.
Động từ " bỏ " trong các Phúc Âm Nhất Lãm, chỉ có Thánh Luca thêm vào " hết mọi sự ", để nhấn mạnh đến thái độ " hoàn toàn " vâng theo tiếng gọi của Chúa Giêsu:
- " Như vậy, các ông đưa thuyền vào bờ, rồi bỏ hết mọi sự mà theo Người " ( Lc 5, 11).
Chính trong Lời Chúa của ơn kêu gọi mà chúng ta cần phải đọc lại, xác nhận lại chính mình, quyết định và hội nhập vào chương trình huấn dụ của Thiên Chúa đối với mỗi người chúng ta.

Như vậy, phép lạ thực sự mà chính phép lạ ccủa buổi lưới cá sung mãn được dùng để ám chi chính là khởi điểm của tác động mà Chúa Giêsu thực hiện nơi các môn đệ tiên khởi của Người, có ý nghĩa sâu xa cả đối với những ai được Chúa kêu gọi, chủ đề mà Thánh Luca thường lập lại ( Lc 12, 22s;14, 25s; 16, 19s).

Trong cả hai nhân vật mà cchúng ta quen biết được trong các bài đọc của Thánh Lễ hôm nay, chúng ta hiểu được con người được tái sinh lại tự do nhờ ơn Chúa.

NGUYỄN HỌC TẬP.

* Ý Kiến Độc Giả