GIÁO HỘI CÔNG GIÁO ROMA
NGUYỄN HỌC TẬP
GIÁO HỘI CÔNG GIÁO ROMA
Nhân đọc trên các Diển Đàn bài của ông Nguyễn Mạnh Quang thuộc tổ chức Giao Điểm, về Giáo Hội Công Giáo La Mã, người viết cũng xin đóng góp một vài ý kiến để rộng đường suy luận.
Thường khi, để phê phán một cá nhân hay một tổ chức chúng ta cần phần biệt hai ý niệm khác nhau: " chủ thể " ( persona) và " chủ đề" ( doctrina).
" Chủ thể " ( persona) là chính cá nhân của con người hay những con người trong tổ chức, diện mạo thể xác và cách ăn nói, hành xử của con người hay các con người, mà chúng ta muốn đề cập.
Trong khi đó thì " chủ đề " ( doctrina), là tư tưởng, lý lẽ, đường lối, lý tưởng, phương thức sống mà con người hay tổ chức của nhóm người đó đề ra, như là đường hướng phải noi theo, để nhằm đạt được mục đích nào đó.
1 - Hiểu như vậy, chúng ta thấy được trong Giáo Hội Công Giáo Roma có những " chủ thể " và " chủ đề ".
Giáo Hội Công Giáo Roma được lãnh đạo bằng Hàng Giáo Phẩm, bằng những " chủ thể " con người. Hàng Giáo Phẩm đó cũng là những con người với nhân tính và những giới hạn như chúng ta.
Và đã là người, với nhân tính và giới hạn, cho nên những lỗi lầm, sai trái, lạm quyền khi có chức vị, lẫn lộn thần quyền và thế quyền, hành xử chức vị mình có thể đưa đến độc tài, độc đoán, độc ác, kể cả đê tiện là điều tự nhiên không thể tránh khỏi.
Người La Tinh có câu: " Errare humanum est !" ( Sai lầm là bản tính của con người ! ).
Nói như vậy, không có nghĩa là mọi Giáo Sĩ trong Hàng Giáo Phẩm Roma đều là những tay lưu manh, điếm đàn, độc ác, cường hào, ác bá.
Trong xã hội, chúng ta có những người tốt, người xấu, thì trong Hàng Giáo Phẩm chúng ta cũng có thể gặp được cả hai hạng người đó.
Điều vừa kể không có gì lạ, bởi lẽ ngay cả trong một nhóm nhỏ Mười Hai Tông Đồ của Chúa Giêsu thời tiên khởi, chúng ta cũng gặp được Giuda bán Chúa và Phêrô chối Thầy đến ba lần trong đêm Khổ Nạn.
Hàng Giáo Phẩm Roma trong quá khứ đã có những hành xử sai trái, như ông Nguyễn Mạnh Quang dẫn chứng, không ai chối cải, nhưng cũng đừng ai đơn sơ đến chấp nhận những gì ông Quang ghi lại đều đã xảy ra chính xác như vậy trong lịch sử, và rồi tại sao lại xảy ra những cách hành xử "độc tài, vô nhân đạo" như vậy, như ông Quang ghi nhận, và trong bối cảnh nào.
Cần xác nhận cả những yếu tố đó, để có thể hiểu được lý do và từ đó có thể thẩm định được mức đô trách nhiệm nặng nhẹ thực sự của những " việc làm sai trái " của Hàng Giáo Phẩm Roma trong lịch sử.
Chúng ta vừa đề cập đến "chủ thể", các người lãnh đạo, các con người có giới hạn và có thể lầm lỗi, trong Hàng Giáo Phẩm Giáo Hội Công Giáo Roma. Họ là Tu Sĩ, Linh Mục, Giám Mục, Hồng Y, Giáo Hoàng cũng vậy.
Là những con người có giới hạn và có thể lầm lỗi, như bất cứ ai trong chúng ta.
2 - Điều quan trọng là xem những sai trái, độc ác mà những người đó vấp phạm, như ông Quang ghi nhận, có phải thuộc về giáo lý Ki Tô giáo hay không, chúng ta đang muốn đề câp đến " chủ đề " ( doctrina): giáo lý Ki Tô giáo có dạy các người đó hành động như vậy hay không?
Người Ki Tô giáo tin vào " giáo lý của Ki Tô giáo" ( chủ đề ), chớ không phải vào Hàng Giáo Phẩm, mặc dầu họ vẫn biết kính trọng, biết ơn Hàng Giáo Phầm là những người đã giảng dạy cho họ biết được " giáo lý của Chúa Ki Tô ".
Đáng lý ra Hàng Giáo Phẩm là những người chăn dắt dạy dỗ "giáo lý của Chúa Ki Tô", phải là những người làm gương, làm nhân chứng bằng cách hành xử trong cuộc sống của các ngài theo tin thần Phúc Âm, "giáo lý của Chúa Ki Tô ".
Nhưng các ngài cũng là những con người yếu hèn, giới hạn như những con người khác, nên việc các ngài không nhân chứng được tinh thần Phúc Âm, cung có thể hiểu được, và không vì đó mà " giáo lý của Chúa Ki Tô" mất đi giá trị, sai lạc.
Do đó, " chê trách Cha Thầy " là một chuyện, " bỏ đạo, mất đức tin" là chuyện khác.
Nếu ông Nguyễn Mạnh Quang và các anh em trong tổ chức Giao Điểm muốn phê bình Giáo Hội Công Giáo Roma là sai trái, xin ông và anh em nêu ra đâu là những điều sai trái của Giáo Lý Ki Tô giáo, chớ không phải những sai trái của Hàng Giáo Phẩm hay của một vài Đấng Bậc nào đó, nhỏ bé hay cao trọng cũng vậy.
Người Công Giáo sẽ rất biết ơn ông Quang và anh em Giao Điểm chỉ dạy cho những sai trái của giáo lý Ki Tô giáo ( doctrina).
Đôi khi, chính người Công Giáo cũng có những nhận định, phê bình, chỉ trích không có gì là thân thiện đối với Hàng Giáo Phẩm của họ, chống lại cách hành xử bất xứng, sai trái nào đó trong Hàng Giáo Phẩm.
Đó là thái độ, đôi khi phải có, chống đối Hàng Giáo Phẩm ( Anticlericalismus, chống chủ thể ).
Nhưng chắc chắn không có người Công Giáo nào chê trách, miệt thị Giáo Lý của Thiên Chúa (Antidoctrinalismus).
Hiểu như vậy, thái độ phán đoán phân biệt " chủ thể " và " chủ đề " rất quan trọng trong cuộc sống.
Phê bình Linh Mục, Giám Mục, Hồng Y và kể cả Giáo Hoàng là phê bình " chống cha", chớ không phải " chống Chúa".
Đừng ai lợi dụng sáp nhập hai từ ngữ thành thái độ " chống cha, chống Chúa" để tạo hiểu lầm và lạm dụng.
3 - Sau một vài ý tưởng khác biệt nên có về " chủ thể " và " chủ đề ", thiết tưởng chúng ta cũng có thể áp dụng để hiểu được một cách đúng đắn hơn
về một tín điều trong giáo lý Ki tô giáo, được ông Nguyễn Mạnh Quang nhắc đi nhắc lại nhiều lần ở phần cuối của bài viết, như là điều mà Toá Thánh Vatican muốn nhét vào đầu người Ki Tô giáo để họ luôn luôn quỵ lụy, vâng phục, để Hàng Giáo Phẩm Roma ( chủ thế) cởi lên đầu lên cổ tùy hỷ.
Đó là tín điều cuối cùng trong Kinh Tinh Kính của người Công Giáo:
- " Con tin có Giáo Hội duy nhứt, thánh thiện, công giáo và tông truyền".
Trước hết từ ngữ " thánh thiện " trong tín điều vừa kể không có ý nói lên trong Giáo Hội Công Giáo hoàn toàn là thánh thiện hết, nhứt là " Hàng Giáo Phầm" (có lẽ theo ý nghĩ anh em Giao Điểm cho như vậy), cho nên không ai được đụng đến các vị, đụng đến là " chống cha, chống Chúa".
Từ ngữ "thánh thiện" được dùng trong tín điều để nói lên trong Giáo Hội có Chúa Giêsu hiện diện, Ngài là Đấng Thánh vì Ngài là Thiên Chúa. Sự luôn luôn hiện diện của Ngài trong Giáo Hội, để tiếp tục thánh hoá các tín hữu Ngài, được chính Ngài bảo đảm cho chúng ta trong Phúc Âm Thánh Matthêu:
- " Và đây, Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế" ( Mt 28, 20).
Kế đến tỉnh từ " công giáo" ( catholica, univrselle), có nghĩa là Giáo Hội của Chúa Giêsu được mở rộng ra cho hết mọi người, bất cứ ai muốn vào, dự phần ơn cứu rỗi mà Ngài đem đến cho nhân loại đều được Giáo Hội giang tay đón nhận, kể cả anh em Giao Điểm, nếu anh em muốn.
Hai tĩnh từ "duy nhứt và tông truyền" không có gì là độc quyền, độc đoán, cho bằng là những từ ngữ nói lên nguồn gốc của Giáo Hội, được chính Chúa Giêsu thiết lập trên Thánh Phêrô là nền tảng của Giáo Hội:
- " Còn Thầy, Thầy bảo cho anh biết: anh là Phêrô, nghĩa là Tảng Đá, trên Tảng Đá nầy, Thầy sẽ xây Hội Thánh của Thầy, và quyền lực tử thần sẽ không thắng nổi" ( Mt 16, 18).
Như vậy, Giáo Hội được Chúa Giêsu xây dựng là Giáo Hội duy nhứt, được xây dựng trên Tảng Đá Phêrô, bảo đảm cho sự vững mạnh của Giáo Hội, chống lại cường quyển của tử thần, làm phát sinh, triển nở và bảo vệ cuộc sống hạnh phúc đời đời của con người.
" Duy nhứt và tông truyền" bảo đảm cho đức tin được giữ gìn nguyên vẹn ( chủ đề), là theo truyền thống, từ khởi thủy truyền lại cho người tín hữu qua các thời đại, chớ không có gì là phải mù quáng, tuân phục và phục vụ Hàng Giáo Phẩm Roma duy nhứt ( chủ đề) hay Đế Quốc Thị Xã Vatican.
Cắt đứt đi truyền thống tông truyền từ Thánh Phêrô chuyển giao đến chúng ta, là thái độ liều lỉnh làm cho đức tin của mình không còn chắc chắn là đức tin nguyên thủy, phát xuất từ căn nguyên, từ những gì Chúa Giêsu truyền cho Thánh Phêrô.
Đức tin không được đặt trên truyền ( chủ đề), bắt đầu từ Phêrô, có thể là đức tin bị biến thể, sai lạc.
Hy vọng những tư tưởng đơn sơ vùa kể có thể giúp cho chúng ta rộng đường suy luận.
Email To Friend